اخیرن به دلیل عدم مطالعات زبانشناسی، یا تعمد،برخی از دانشمندان مجازی ،درمورد زبان های لری ،مطالب غیر علمی ای می گویند که فاقد ارزش علمی می باشند!

ندانستن تعاریف : لهجه- گویش- گونه - زبان و ابر زبان(مگا) و نظریه های جدید مکاتب زبان شناسی، افرادی را در پلتفرم‌های مختلف برآن داشته که با جسارت و نادانی ویا تعمدن پی دنبال کننده ی همگانی، بی هیچ مطالعه‌ای، چشم بسته غیب گویند!

اما زبان پارسی: زبان های لری و بختیاری شامل زبان های پارسی بود که تکیه ها و آهنگ های در میان این اقوام باعث بوجودآمدن لهجه های بی شمار در میان گویشوران زبان پارسی شده است!

در زبان های پارسی ی لری ، واژگانی از تمدن ها و زبان های : ایلامی- یونانی(یونانی- سلوکی)- اشکانی- ساسانی- اَربی- ترکی-هندی، راه یافت است. وجود واژگانی از زبان های میانرودان در زبان های بختیاری و لری،پیشینه ای چند هزار ساله دارد و حضور این واژگان و مردمان در جغرافیای زاگرس باز می گردد به تسلط اقوام کهن آشوری - آکدی- بابلی ،و در دوره های بعدتر چون فروپاشی حکومت ساسانیان و مسلط شدن آنان بر بخش هایی که مقر حکومتی آنان در زاگرس تا استان های فرا رودان شد.

آیا زبان بختیاری و لری جز زبان های کردی است ؟

براساس طبقه بندی ،اُرانسکی در "فقه اللغه" بلی.

تاکید می کنم در طبقه بندی

آیا لرها و بختیاری ها کُرد می باشند؟

به لحاظ نژادی لرها و بختیاری ها کرد نبوده اما به دلایل متعدد نظامی، لشکر- تیپ و گردان های جنگی محسوب می شوند.

شاخه های نظامی گردان های بختیاری را تا دوران مشروطه شاهد هستیم و گردان های بختیاری پس از مشروطه دیگر از دسته جات و فوج های نظامی خود فاصله گرفته اند و ما دیگر شاهد گردان های نظامی در میان لرها و بختیاری ها نیستیم.

نظر سردار اسعد بختیاری که گفته بود بختیاری ها کرد هستند در بردارنده ی چه نکته ای ست؟

سردار اسعد بختیاری از معدود گُردها و وزرای باسواد مسلط به زبان فرانسوی و انگلیسی بوده اند، اینکه گفتند بختیاری ها کرد هستند از دوران صفوی، بختیاری ها همواره فوج و لشکر داشته و گاه شاهان نوخاسته و والیان برای کشورگشایی از گردان های بختیاری استفاده می نمودند،چرا که هر بختیاری و لر ، یک گرد و پهلوان جنگی به حساب می آمد؛البته تا انقلاب مشروطه!

اینکه ایشان فرمودند بختیاری ها کرد هستند منظور نظامی بوده نه نژادی!

چرا که زبان های لری در بسیاری موارد چه در چینواژه و چه در رخواژه های با زبان های کردی متفاوت بوده و بسیار با هم حتا در لهجه با هم اختلاف دارند.

وجود واژگان سغدی- باختریش- سانسسکریت- ایلامی- آشوری- بابلی- سومر...تا واژگان اشکانی تورفانی- اًربی و ترکی- مغولی - یونانی- در زبان های لری و بختیاری دال بر آمیزش های نژادی و واژگانی دارد.

واج :س s- چč- در تلفظ برخی واژگان لری و بختیاری ،یادگار آمیزش با نژاد ترک و زبان ترکی دارد،که در برخی از طوایف چهار لنگ و هفت لنگ بختیاری تا کهگیلویه و بویر احمدی ، تکیه و آهنگ در لهجه های اینان محسوس تر است.

سپاهی ز گُردان کوچ و بلوچ / سگالیده جنگ مانند فوج

در این بیت فردوسی به گردان های نظامی و فوج های کوچ و بلوچ اشاره دارد و ربطی به قوم کُرد ندارد.

کرد یک اصطلاح نظامی بوده و ربطی به نژاد ندارد.

در بسیاری از زبان ها کُرد و کردو به معنای شبان است؛ چون زبان سنگسری در استان سمنان که کرد(ū) kord به معنی چوپان است و چوپان بزرگ را مس کرد(و : ū) mas(š) kord گویند.یعنی چوپان بزرگ .

پس از فروپاشی گردان های نظامیِ لری و بختیاری ، تنها گروهی که در دسته جات نظامی به مبارزه ادامه می دهد و شامل رتبت ها و درجات تظامی هستند همین کردها می باشند ،چرا که از روزگاران باستان تا اکنون مردمانی که در زاگرس شمالی می زیسته اند، گردان ها و فوج هایی را تشکیل داده که تا هنوز در جغرافیای تمدنی ایران ( افغانستان- ترکیه- سوریه- عراق- ...)در جنگ ها نقش اساسی داشته و دارند.

این دسته جات نظامی به لحاظ زن و زنخواست جنبه قومی به خود گرفته و در جغرافیایی خاص زبان ها و لهجه های نزدیک به یکدیگر را در میان این دلاوران شاهد هستیم.

منابع

۱. راهنمای زبان ایرانی،جلد دوم،رویگرد اشمیت.

۲. فقه اللغه،یوسف میخائیلویچ اُرانسکی.

۳.شاهنامه فردوسی،چاپ مسکو ،شاهنامه جلال خالقی مطلق.

۴.زبان های باستان ، ابوالقاسمی.

۵.زبان های باستان ،پرویز ناتل خانلری.

۶.زبان سانسکریت ، حسن رضایی باغ بیدی.

۷. پژوهشی در دی بنال های بختیاری ،رامین یوسفی.

۸. مقدمه کتاب آستاره بیست و یکم ،رامین یوسفی.

۹. مقاله اتیمولوژی واژه ی مزدا، سیزدهمین همایش بین المللی ورشو کشور لهستان، رامین یوسفی.

۱۰. مقاله اتیمولوژی چند واژه لری و بختیاری همایش بین‌المللی گرجستان، رامین یوسفی.

۱۱. مقدمه کتاب آستاره بیست و یکم ،رامین یوسفی.

۱۲. مقاله خانم اعظم سنگسری،مجموعه مقالات، بنیاد جنیدی،زیر نظر فریدون جنیدی.

۱۳. شهریاری ایلام ،والتر هینتس.

۱۴. اسناد آبی،بشیر بشیری.

• رامین یوسفی ، دکترای زبان و ادبیات پارسی

دانشگاه علوم و تحقیقات تهران