تلفظ /Ɵ/

جهت تلفظ صحیح /Ɵ/ مطابق شکل، نوک زبان را مابین دندانهای بالا و پایین قرار داده و با خروج هوا از بین زبان و دندانهای بالا و بدون ارتعاش حنجره، آنرا ادا نمایید.

تلفظ صحیح /ð/ نیز مشابه /Ɵ/ بوده با این تفاوت که تلفظ آن با ارتعاش حنجره و بدون خروج هوا از دهان انجام می شود.

گاثاها (Gāθā) کهن‌ترین و اصیل‌ترین بخش اوستا هستند و خودِ زرتشت آن‌ها را سروده است.
این سروده‌ها به زبان اوستاییِ کهن (اوستاییِ گاهانی) نوشته شده‌اند و از نظر قدمت، زبان، اندیشه و سبک شعری، مهم‌ترین سندِ دینی و فلسفی ایران باستان محسوب می‌شوند.

گاثاها چه هستند؟

گاثاها ۱۷ سرود (= hā) شامل ۲۴۱ بند هستند و محتوای آن‌ها شامل:

  • فلسفهٔ اهورامزدا
  • ماهیت خیر و شر
  • انتخاب اخلاقی انسان
  • آزادی اراده
  • نظم کیهانی (اَشا)
  • جامعهٔ آرمانی و رهبری راستین
  • دعاهای شخصی زرتشت به اهورامزدا

این ۱۷ سرود، هستهٔ مرکزی کتاب یشت‌ها و بخش‌های مهم اوستا را تشکیل می‌دهند.

گاثاها کدام سروده‌ها هستند؟ (۵ بخش اصلی)

گاثاها در پنج "آهنگ" (مجموعهٔ شعری) تقسیم شده‌اند:

۱) اهنود گاثا (Ahunavaiti Gāθā)

۶ سرود – بخش‌هایی از یسنه ۲۸ تا ۳۴

موضوعات:

  • دعوت انسان به انتخاب راه «اَشا»
  • دشمنی با خشونت و دروغ
  • نیایش زرتشت برای یافتن راه راست

این بخش در اصل مانیفست اخلاقی پیام زرتشت است.

۲) اُشتَوَد گاثا (Uštavaiti Gāθā)

۴ سرود – یسنه ۴۳ تا ۴۶

مهم‌ترین محور:

«اُشـتـی = شادیِ ناشی از راستی»

در این بخش زرتشت به:

  • ماهیت شادی معنوی
  • یاران راستین
  • رسالت پیامبری
  • و مبارزه با «دروج»

می‌پردازد.

۳) سپِنتَمَد گاثا (Spəntāmainyu Gāθā)

۴ سرود – یسنه ۴۷ تا ۵۰

تم‌های اصلی:

  • دو مینوی خیر و شر
  • آزادیِ انتخاب
  • مسئولیت اخلاقی فرد
  • مبارزهٔ درونی انسان

این بخش ساختار فلسفی دوگانه‌انگاری زرتشتی را روشن می‌کند.

۴) وهوخشتر گاثا (Vohu Xšathra Gāθā)

۱ سرود – یسنه ۵۱

محور:

«شهریاریِ نیک»

یعنی حکومتی مبتنی بر:

  • راستی
  • عدالت
  • پرهیز از خشونت
  • آزادی اندیشه

این بخش نزدیک‌ترین قسمت گاثاها به یک نظام سیاسی–اجتماعی است.

۵) وهیشتواشت گاثا (Vahištōišti Gāθā)

۱ سرود – یسنه ۵۳

تمرکز بر:

  • بهترین شادی (وهیشت‌اُشتی)
  • پاکی در خانواده
  • انتخاب همسر
  • ادامهٔ زندگی بر بنیاد «اَشا»

در این بخش زرتشت دختر خود «پورچیستا» را به انتخاب درست دعوت می‌کند.

اهمیت گاثاها

● کهن‌ترین سند فلسفهٔ ایرانی
● تنها بخش اوستا که قطعاً سرودهٔ خود زرتشت است
● اندیشهٔ اخلاقی–انسان‌محور
● بنیان نظری دین زرتشتی، ساسانی، مانوی و حتی عرفان ایرانی
●زبان بسیار کهن (اوستایی گاهانی) و نزدیک به سانسکریت ودایی

گات واژه ای زنده است و میان طوایف هفت لنگ بختیاری، در معنای گات. گاتی.گاتوقتی: گاه.گاهی.گاهی وقتی ،به کار می رود :

● مثال

-دَویت ِ ابینی؟ davīt.e.ebīnī

●داود را می بینی؟

+ گات وقتی .Gāt.e.vaght

●گاه وقتی! گاهی وقت ها !

یک سرود از گاثاهای زرتشت:گاتاها،سروده ی ۴، بند ۲/یسنا: هات۳۱،بند ۲

"یِزی. آئیش.نوئیت.اوروانِ. اَدا و . اَئیبی. دِرِشتا. وَ خیاو|

اَت. واو. ویس پِنگ. آیوئی. یَتا. رتَوم. اَهوروُ. وَاِدا|

مزدا. اَیاو.آن سَیاو.یا.اَشات. هَچا.جوامهی|.

گردانش:

چنانکه با این‌ها( سخنان بند پیشین) راه و روش بهتر برای پیمودن برایتان آشکار نشود( و نتوانید گزینش کنید) آنگاه به سوی شما می‌آیم همچون رهبر و داوری را که اهورامزدا برای همگان( مزدیسنان و دیویسنان) می‌شناسد که هر دو گروه به سهم خود (راه و روش بهتر را دریابند) و از روی راستی (و درک حقیقت )زندگی کنیم"(ساسانفر،۱۳۸۳: ۲۳۰).

● رامین یوسفی

● ساسان فر، آبتین، ۱۳۸۳ ،گاتاها ،تهران، انتشارات بهجت.