در مورد گویش‌های خوارزمی باید گفت که این زبان در طول تاریخ تحولات زیادی داشته و از آنجا که خوارزم در منطقه‌ای قرار داشته که همیشه در تماس با فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف بوده، گویش‌های این منطقه نیز تغییرات زیادی را تجربه کرده‌اند.

گویش خوارزمی در واقع یکی از گویش‌های ایرانی شرقی بوده که تحت تاثیر سایر زبان‌ها و فرهنگ‌ها قرار گرفته است. از جمله مهم‌ترین عواملی که بر تحریف و تغییر گویش خوارزمی تاثیر گذاشته‌اند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱.تماس با زبان‌های دیگر: خوارزم در طول تاریخ تحت تاثیر زبان‌های مختلفی چون سغدی، بلخی، عربی، ترکی و حتی روسی قرار گرفت. این تماس‌ها باعث شد که واژگان و ساختارهای زبانی خوارزمی تحت تأثیر این زبان‌ها قرار گیرد و در برخی موارد گویش‌های خوارزمی به تغییراتی در آوای واژگان، گرامر و ساختارهای دستوری دچار شوند.۲.حکومت‌ها و امپراتوری‌ها: از آنجا که خوارزم در دوره‌های مختلف بخشی از امپراتوری‌های مختلف مانند خوارزمشاهیان، امپراتوری سلجوقی، تیموریان و مغول‌ها بود، هر یک از این حکومت‌ها تاثیراتی بر زبان و گویش این منطقه گذاشتند. مثلا، پس از حملات مغول‌ها و ورود زبان‌های ترکی، برخی واژگان و ساختارهای زبانی به گویش خوارزمی افزوده شد.

۲.جریان‌های فرهنگی و مذهبی: گویش خوارزمی همچنین تحت تاثیر اسلام و زبان عربی قرار گرفت. بسیاری از واژگان دینی و علمی از عربی وارد گویش‌های خوارزمی شدند و ساختارهای زبان عربی هم در برخی جنبه‌های گرامری به این زبان نفوذ کردند.

تحولات محلی: در طول تاریخ، گویش‌های محلی در خوارزم به تدریج از هم جدا شدند و تفاوت‌های زبانی ایجاد شد. این تحولات به ویژه در مرزهای جغرافیایی و در مناطق مختلف خوارزم مشاهده می‌شود. گویش‌هایی مانند گویش‌های جنوبی خوارزم و گویش‌های شمالی تفاوت‌های قابل توجهی در آواها و واژگان دارند.

این تغییرات و تاثیرات باعث شده که گویش خوارزمی در طول تاریخ دچار تحریف‌هایی از نظر واژگان، آواها و گرامر شود. امروزه این گویش بیشتر در متون باستانی دیده می‌شود و در برخی مناطق ازبکستان و ترکمنستان هنوز traces (ردپاهای) آن مشاهده می‌شود، اما به طور کلی این گویش در دنیای معاصر کمتر استفاده می‌شود.