جنبش میتراییک ایران

بادرود و احترام خدمت عزیزان و سپاس از تلاش های انوشه روان استاد عمادی!

دکتر محمد معین نخستین بار تلاش نمود تا این متن را به عنوان شعر مطرح نمایند،ضمن قدردانی از دانشمند بزرگوار استاد معین و پژوهشگر نوشین روان،استاد عمادی،این نوشتار میخی فاقد قافیه و وزن بوده،فقط گزارش هایی ست از پیروزی های فرمانروا و حدود قلمرو اش(شان) که پس از ستایش در بند دوم به درختنامه ی خانوادگی می پردازد و در بند سوم:«اردشیر شاه گوید: این پلگان بوسیله ی من تحت(دستور) من بنا شد» از بنای پله ها گزارش می دهد ،و در بند چهارم از خداوند می خواهد(دعا)تا این کشور را بپایاد!
بند اول دارای ریتم است و این ریتم (نه وزن ) با فعل " هیَ "[است]ردیف می شود و در سطر 4 ریتم می ایستد و ردیف با فعل "ادا" تغییر می کند.
این متن از کتیبه ی اردشیر سوم هخامنشی در تخت جمشید است که 26سطر پیوسته دارد.
تا نیمه ی سطر 4 ریتم عوض می شود:

1.بگ/وزرک/اورمزدا/هی/
2.ئی مام/بومام/ادا/هی/اَ
3.وم/اسمانام/ادا/هی/مرتی
4یم/ادا/هی/شایتام/ادا/مرت
5.ئی هیا/هی/مام/ارتخشثرا/خشای...

اینکه فعل "هی" در سطر اول و افعال" ادا هی"در سطر 2و3و4 این ریتم و ردیف را ایجاد نماید:"هی1/ادا هی2/اداهی3/ادا هی4/و دنباله گزارش بدون نظم(شعر)تا سطر 26نوشتاری بدون ریتم بیاید،نمی توان این کتیبه را شعر دانست؛و واژگان "اورمزدا1/بومام2/اسمانام3/مرتی یم4/با هم قبل از ردیف افعالِ:هی/اداهی/قافیه های یکسان نمی سازند.آنچه باعث شد تا استاد گرانقدر دکتر محمد معین این نظر را درمورد کتیبه ی" اردشیر سوم" ارائه دهند همین ریتم و ردیف افعال(سوای سطر 1)بود.

از 26سطرِپیوسته، 4سطر را جدا ساختن و شعر دانستن،از لغت شناس بزرگی چون استادمعین بعید می نماید.
به تحقیق و پژوهش های اینجانب(همایش های : خوارزمی- ترکیه-لهستان...اتیمولوژی واژگان :اَدم-مزدا-ماد-موسیقی-کفشدوزک...)،هیچ کدام از الواح و کتیبه های هخامنشی، شعر نمی باشند،اما در برخی متون پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی می توان ریتم و هم آهنگی را هنگام خوانش متوجه شد.

پاینده باشید!

رامین یوسفی

دکترای زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه علوم و تحقیقات تهران