جنبش میتراییک ایران

نُوآم چامسکی از زبانشناسان و فیلسوفان بزرگ معاصر ،و بنیانگذار دستور زبان زایشی در جهان می باشد.

(در حوزه "صیاثت" دارای نظراتی ضد سیستم است).

دستور زبان زایشی به زبان ساده:

"جنریتیوgenerative" یا زایشی در زبان شناسی به معنای، استفاده و تولید از روی قواعدی ذهنی است.

چامسکی گفت: مغز ما مانند یک ماشین است که می‌تواند از روی قواعدی خاص تا بی‌نهایت جمله بسازد، حتی جمله هایی که قبلاً نشنیده است.

یعنی زبان فقط یک لیست یا یک منو از جمله‌ها نیست؛ بلکه یک سیستم یا یک سامانه در درون ذهن ما است که جمله تولید می‌کند.

● در دستور و زبان فارسی چینش یا نحو چنین است: ب کار(فاعل)+ ز کار(مفعول) + کار(فعل).

مثال:

شمشیر را(زِکار: مفعول)+ پرتاب کرد(کار:فعل).

ذهن ما این امکان را دارد برای "پرتاب کرد" که کار یا فعل است یک به کار یا فاعل بیاورد:

پس ما بر اساس چینش های ذهنی، "بِ کار" را به جمله می افزاییم:

اسکندر(بِ کار) شمشیر را (زِ کار)پرتاب کرد(کار).

حالا مزگ ما بر اساس قواعد ذهنی، ستور می‌دهد که برای جمله بالا یک افزونه ی دیگر که جایگاه یا قید مکان است ،بیفزایم:

اسکندر(بِ کار) از یونان(جایگاه یا قید مکان)شمشیر را(زِکار)پرتاب کرد (کار).

یک زایش ذهنی جدید: اسکندر از یونان شمشیر را به هندوستان و بغداد پرتاب کرد.

یک زایش ذهنی جدید:

اسکندر از یونان شمشیر را به هندوستان و بغداد پرتاب کرد، و گفت: زین پس نفط و اقیانوس، از آن من است، نخل‌ها و فیل‌ها به او خندیدند!

ذهن ما تاکنون این جمله را نشنیده است با در نظر گرفتن فعل و گم نکردن آن، و با استفاده از کلمات جدید چینش را ادامه می‌دهیم، و جملاتی می‌سازیم که از قبل با آنها آشنا نبوده ایم؛ مغز ما با توجه به اینکه مثل یک ماشین کار می‌کند به ذهن رمان می‌دهد که با توجه به سامانه یا سیستم ، از قواعد ذهنی استفاده کن و چینش جدیدی را انجام بده؛ در زبان شناسی به این روش "دستور زایشی" یا دستور جهانی می‌گویند.

و این قاعده شامل زبان های دیگر در سراسر جهان می شود و خاص یک زبان نمی باشد.

" دستور و زبان زایشی نُوآم چامسکی"، به زبان ساده: رامین یوسفی